Aji kali duniya ekta dangor uncertainty opor te chuli ase. “World order” juntu word agete stability, cooperation aru progress logot jora thakise, etya word te meaning nathaka hoishe. Second World War pichete banai thaka international institutions — juntu shanti, economy cooperation aru global law maintain koribo karone thakise — etya aste aste weak hoi jai ase. Etu sob dekhile, clear ase – world order ekdom demise state te ahise.
1945 pichete world order mainly America aru European allies dhorise. Etu order liberal democracy, open economy, human rights aru international rule opor base kori thakise. United Nations, NATO, World Bank aru WTO jiman important institutions ase, etu sob cooperation aru understanding logot dunia chulabo karone banai thakise. Jodi hoile bhi perfect nahoi, kintu etu system ekta peace maintain kori thakishe, aru economic growth aru technology advancement develop kori thakise.
Kintu aji, etu framework aste aste toti jai ase. Major karon to ase America laga global leadership komti hoi jai thaka. Aji kali US foreign policy confused aru divided ase. Example to hoile – Paris Climate Accord para hata, Middle East conflict te bhal para role na loa, etu sob US laga credibility weak kori dise. Aji kali US ekdom inward focus kori ase, aru global leadership ke loose kori ase.
Dusra te, China aru Russia jimon emerging power ase, etu sob old world order ke challenge kori ase. China laga Belt and Road Initiative, South China Sea te military power show kori thaka, aru Africa te influence uthai thaka – sob indicate kori ase ki China notun power structure bonai ase. Russia laga Ukraine upor attack, law violate kora, authoritarian regime logot milia – sob Western order ke openly oppose kori ase.
International institutions bhi aste aste powerless hoi jai ase. UN Security Council to veto system karone ekdom kaam koribo napare. Climate change, trade aru arms control laga treaty sob ignore kora nahoilr to pura abandon he kori dise. Nationalism, populism aru protectionism — etu sob global unity ke break kori ase.
Global crisis, jimon COVID-19 aru climate change bhi prove kori dise ki etya world te unity nai. COVID time te border bondh, vaccine hoarding, blame game — etu sob dekhai dise ki world united nahoi. Climate change karone world jimon danger face kori ase, tate bhi etiya tak proper global response nai.
Etu world order demise karone consequences serious ase. Jodi ekta stable system na thake, tate conflict bishi hobo, poor country khan aru vulnerable hoi jabo. Human rights abuse to aru uthi jabo, cyber attack, terrorism, refugee crisis to control koribo bishi hard hobo. Leadership na thakile world disorder te jai jabo.
Etiya ki koribo lage? Agete thaka world order ke pura back anibile naparibo, kintu ekta notun, inclusive, modern system banabo lage. Multilateral system ke notun reality logot mila bole lage. Regional cooperation, institutional reform, aru responsible country khan milaikena ekta new framework bonabo paribo.
World order to jodi thaki nai, disorder he thakibo. Etu ekta warning ase – ekta notun system bonabo karone, juntu fair, flexible aru strong hobo. 21st century laga challenge face koribo karone, aji change lobo lage. Shanti aru progress bonai thaka, etu opor future depend kuri ase.







Add Comment