Editorial

Platic pollution khotom kora

World Environment Day 2025 laga theme tu “Plastic Pollution khotom kuribole” asey aro etu bar Republic of Korea para World Environment Day host kuriasey. Korea laga Minsitry of Environment Deputy Director-General, Hyungsup Lee para December 2, 2024 te Busan te, GPML event te janiasey ki Korea tu plastic pollution khotom kuribole committed asey. Lee para koisey ki ekta host country hoikina Repulic of Korea para plastic pollution laga bari te jankari feilabole aro government, business aro civil society nisna sob sector ke eksath anibole aro ageybarikina  ahibole thaka generation ke environment ke bhal para rakhibole dibole laga importance bujibole aro action lobole ispire kuribo. 

Plastic pollution tu environment laga ekta dangor problem asey. Etu theme laga modod para amikhan plastic pollution laga problem ke address kurikina ekta lamba homoi tak lasting thaka laga solution anibo paribo aro plastic pollution laga against te milikina action lobole laga duniyabhor te comitemnt tagra kuridibo. Hoilebi judi manu khan para plastic pollution laga problem ke bhal para nubujisey koiley, etu theme laga June 5 picheyte eku impact nathaka hoijabo. Plastic pollution khotom kuribole nimitey, sob manu milikina eksath hobo lagey, community ke eksath anibo lagey aro plastic pollution khotom kuribole laga tarika cholabo lagey. 

Pura duniya te, ek saal te 300 million tone plastic waste olai. Aro ekdin te 826,000 tonne plastic waste olai. Etu te India laga bi dangor contribution asey. Pura duniya laga 20% plastic waste tu India para olai. India te ekdin te 26,000 tonne maan plastic watste hoi. Asol problem tu recycling(matlab purana saman ke modify kurikina nutun saman banaidiya) laga aret te asey. India te khali 8% maan hey plastic recyle hoi aro baki 92% plastic wage laga bhal para management nohoi. Etu plastic jabra khan tu mati te jai. Aro etu nimitey India te plastic waste manage kora tu ekta dangor challenge asey. Aro bisi jabra khan tu jama nukurikina aro eku upai nukurikina thakijai. 

Nagaland te ekdin te komsikom 303.85 tonne plastic waste olai, kuntu majotey 260 tonne jabra collect hoi aro 43 tonne jabra tu enaka hey thakijai. Dimapur te bisi asey, 100 Million tone opor asey aro Kohima te olop komti, 100 Million tone nicheyte asey. Hoi etu toh latest data hisap te nohoi hoilebi etu para Nagaland te plastic waste laga situation kinaka asey etu laga olop-solop idea diye. 

Nagaland Government para 2019 te single use(ekbar cholaikina felaidiya) plastic ban kora tu success nuhuwa picheyte, aro ekbar July 1, 2022 para single-use plastic bustu kun laga iman istamal kuribo naparey aro bisi jabra kuribole parey etu kahn ban kuridisiley. Etu nutun ban tu first wala ban fail huwa nimitey aro plastic bisi cholaithaka para environment te serious problem olaidiya nimitey implement kruisiley.

Poila te olastic ban laga notification te “Plastic waste management Rules 2016” aro “Plastic waste management (Amendment) Rules, 2021” refer kurikina etu ke strict para manibole aro etu ke bhangaisey koiley fine terabo lagi thakisey. Etu saal laga World Environment Day theme hiap te District Adminsitartion, DMC, Sub-Divisional, Adminsitartion aro Urban Local Bodies para opor te dikina thaka dutu rules hisap te chulikina etu rule bhanga manu khan ke file lobo lagey taki ekbar cholaikina felaidiya plastic cholaithaka tu continue nohobo.