Editorial

Naga khan environment ke morom kuribole lage

Northeast India te thaka Nagaland ekta jagah ase juntu te hill, forest, river aru bibhinna jinisor biodiversity para bhorta ase. Naga forefathers time para, etu jaga ami khan ke sustain kuri ase. Kintu ajikali, etu environment ami khan logot kotha koi ase; khali saabole nahoi kena, action lobo karone. Aji laga duniya te, Naga manu karone environment ke morom kuribole ekta dangor important ase. Pura bisi time agete, Naga khan nature logot milikena thakise. Culture, festival, aru daily life sob nature logot connected thakise. Khana, fish, farming sob sustainable way te kuri thakise. Kintu modern zamana te lifestyle change hoise, aru etu balance bi aste aste harai jai ase. Jungle kata, river suki jaa, aru sob animal aru plant olop olop kuri kena hari jai ase. Duniya te ekta dangor problem ase; deforestation. Nagaland te bi ekta dangor issue hoise. Jhum cultivation bisi hua, illegal khuri kata, aru development plan karone forest sob harai jai ase. Forest khali ghas nahoi, etya he ekta jaga ase juntu animal logot thake, pani aru hawa bhal thake, aru ami khan health ke protect kure. Ekbar harai jaile, wapas anibole bisi dikdar hobo. Plastic pollution ekta dusra problem ase. Bosti, town aru hill side bi plastic para bishi hoi jaise. Drain jam hoi jai, river choke hoi jai, animal khan plastic khai kena muri jai. Ami khan beautiful land to dustbin banai di ase modernization laga naam te. Climate change bi Nagaland te impact dikhi ase. Aji kali olop din gorom, olop din pani kira para farming bi effect hoi thake. Farmer sob helpless feel kure, karon pura climate system change hoise. Aji ami khan ki kuribo pare? Answer simple ase; morom. Environment ke morom korile, automatically protect kuribo. Morom hoile ami khan care kuribo, respect kuribo, aru save kuribo. School te environment education ke important subject banabo lage. Students bacha para sikhibo lage ki, kinika nature ke bachaibo pare. Village council aru church bi big role play kuribo pare. Sob milikena saf safai kuribo lage, jungle bachaibo lage, aru eco-friendly habit sikhabo lage. Tradition aru modern science ke mila bole lage. Purana knowledge valuable ase, hoilebi etiya modern farming system, renewable energy aru plastic kom use kuribo lage. Chotu chotu kam; ghas plant kura, pani bacha, waste kom kura, etya suru kuribo lage. Sarkar bi strict law enforce kuribo lage. Policy sob environment bachaibo target dibo lage. Development bhal ase, kintu nature khotom kuri kene development kura nahoi. Aru sob Naga, nijor level te environment logot responsibility lobole lage. Kohima te student, Zunheboto te farmer, Dimapur te business man, Mon te church elder, sob laga role ase. Etu land ami khan ase, aru protect kuribo duty bi ami khan. Environment ke morom kurile, khali disaster avoid kura nahoi. Etu to future ke bhal banabo karone ase. Bacha khan aru next generation ke ekta bhal duniya dibo karone. Aji action lobole time hoise. Pride, wisdom aru morom logot. Jitya Naga khan environment ke morom kure, tai nijor identity, roots aru future ke morom kure.