Nagaland bhi dusra North East laga state khan nishina ekta important developmental challenge face kori ase. Kintu problem etu nahoi ki Naga manu khan laga state te help nai, problem toh Naga manu khan ke ki saman di kena ase etu bhi bhal para use na kora para ase. Center government, state government, NGO aru bahar laga development agency khan para bishi help, fund, scheme, opportunity dia ase. Kintu etu sob dia thaka bhi, ami khan bar bar ekta he kotha koi thaki ase: “Ami aru mangi ase.” Etu thinking olop change kori bole time aahi se.
First toh, Ngaa manu khan nijor situation honest para bujhibo lage. Nagaland maximum fund center government para pai. State laga majority budget central grant te depend kori thake. Kintu etu fund khan kote jai? Roads toh adha pura ase, hospital te staff aru equipment nai, school khan maintain na kore, aru unemployment opar uthi jai ase. Corruption, mismanagement aru lack of responsibility karone opportunity thaka bhi bhal para development na kore. Problem toh help nai karone nahoi, problem toh etu ase ki thaka opportunity bhi bhal para use na kore.
Dusra kotha, mindset change koribo lage. Ekta dependency culture bisi develop hoise. Manu sob scheme wait kori thake, nijor self-reliant hobole try na kore. Youth khan bhi bisi government job piche jai thake, dusra opportunity na thake nishina bhabi thake. Entrepreneurship, farming, skill development nishina opportunity olop manu he try kore. Government para provide kora subsidy, skill training, startup loan nishina opportunity bisi manu khan najane. Ki karone? Karon mindset toh change no hoi. Sob “aru mangibo” thaka mentality ase.
Government scheme toh shortage nai. MGNREGA, NESIDS, skill development programs, education aru health schemes sob ase. Kintu implementation te problem ase. Public bhi aware nai, interest nai, aru leaders khan bhi properly implement na kore. Demand toh help nahoi kena, demand toh accountability, transparency aru efficient implementation hobole lage.
Aru amikhan bhi ekta proactive hobole lage. Local leaders, youth, NGOs aru public milikena monitor kori bole lage ki, ki kaam korise. Ekta nijor responsibility uthabo lage. Question change koribo lage: “Ami aru ki mangibo?” nahoi kena, “Ami ki ase, aru etu kene use koribo?”
Nagaland te resource nai nahoi. Ami khan te culture ase, biodiversity ase, talented youth ase. Etu sob use kori bole lage. Tourism promote koribo pare, agri-based industry develop koribo pare, education sector improve koribo pare. Bosti sob bahar para na ani kena, ami khan nijor para create koribo lage. Local knowledge aru modern technology mix kori kena, self-reliant Nagaland banabo paribo.
Nagaland bar bar mangibo na lage, thaka opportunities khan bhal para use kori bole bisaribo lage. Progress ami khan etu para napabo ki ami kot para kiman pai ase, progress toh etu para napibo ki ami thaka kiman utilize kori pare. Development toh bahar para ahibo nahoi, development toh nijor para suru hobo lage.
Naga manu khan manga rukhi kena, use kura start kuribo lage. Enika kurile he change ahibo.







Add Comment