February 1, 2026: Nagaland toh Northeast India laga sundur State ase. Aru State toh Green pahar, jongol aru Wildlife tebi dhunni ase. Aru Nature toh bishi Important ase tate thakhea manu khan nimete. Bishi manu khan Forest, Mati aru panni ke depend kurea koishe. Yete Kheti kuribole aru daily needs karne. Hoilebi ja saal khan te. Nagaland te environmental laga Problems khan bishi lok pai ase koishe. Etu Problems khan nature aru manu khan kebi dikdar dea ase koishe.
Aru Nagaland laga sobse environmental chinta toh Deforestation ase koishe. Yete dangor jongol jagate ghas khan bi bishi kati dea ase koishe. Yete kheti kuribole, Julabole, Construction aru rasta khan karne. Hoilebi ghas katishe koile janwar khan ghor aru khabole nathakhi jai. Jongol toh bishi plant aru janwar laga ghor ase. Deforestation te mosoom kebi jokhum kuri dea, yete panni bi komti girea aru temperature bi uthi jai.
Aru alak jamala toh Shifting Cultivation ase. Etu ke Jhum Cultivation ase Aru etu toh poila para kurea koishe yete kheti aru bagan khan kuribole nimete. Yete Kheti kurea manu khan jongol sapha kuri kina, crops khan palea koishe olop saal karne. Aru alak jagate jai jai. Ageate toh etu tarika toh bishi bhal thakhishe. Kile koile mati ke time dea koishe wapas ulabole. Hoilebi etea Pollution uthea loi kina matibi komti hoi ase. Aru wapas uthiboletime nadea koishe. Yete para mati laga fertility komti kuri dea.
Ekta jamala toh Soil erosion ase Nagaland te. Yete panni bishi gireale ghas khan katea nimete mati khan ke loi jai ase koishe. Yete para mati laga upor khan loi jai ase panni para. Yete mati khan girea ase (landslides) khan hoi ase. Yete para rasta khan, Ghor khan bia kuri dea ase. Aru kitea bat oh manu kebi murai dea ase. Taikhan laga upor te mati giri kina. Yete saal khan te Landslides aru Flood khanbi bishi hoi ase. Yete bia para mati sa nimete, pahar khan katiea karne aru bhal para planning nakuri kina Construction kurea nimete hoi ase koishe. Yete para towns aru Bosti khan kebi jamala de ase.
Nagalanf te Waste Management phane bi duk pai ase. Bishi bhak toh Town aru Cities khan te. Yete Plastic letera khan toh thikse uthea ase. Bishi manu khan letera saman khan toh nodi, khula jaga aru rasta khan te phika nimete. Plastic khan toh decompose phat nakurea. Yete para environment ke jokhum kuri dea ase Yete para Janwar khan ke jokhum kurea, Panni ja laga nala laga rasta khan bi bon kuri dea ase. Aru yete para alak alak bimar khan bi manu ke lagai dea ase. Yete environment ke bachabole nimete. Awareness aru Responsibility toh bishi important ase. Manu khan ke shikabole lagea ase, aru janai dibole lagea ase. Yete Jongol aru Wildlife upor te. Aru etu ekila nahoi kina Ghas lagabole laga programs, Proper waste Mangement aru Panni bachabole laga tarika khan bi kuribole lagea. Yete Environment ke bachabole nimete. Etu duty khan toh Government ekila para sob kuribole napare, etu karne sob manu mili kina tarika kuribole lagea ase.







Add Comment