Editorial

Nagaland te illegal immigrants bishi hua

Nagaland te illegal immigrant khan laga issue ekta bisi serious concern hoi jai ase. Bishi saal para local manu khan bhoi kuri ase ki bishi non Naga manu, legal document aru permission na thaka khan, Nagaland te ahi ase aru settle kuri thaki ase. Problem khali legal status te nahoi, etu influx laga effect culture, economy aru society opor te bisi dangor ase. Nagaland, Northeast laga alak state khan nishina, ekta unique identity aru delicate population balance thaka jagah ase. Nagaland te population kom ase, aru land, tribe aru identity ke bisi importance di jai. Etu karone, jodi illegal migration bishi hoile, tate local manu khan bhoi kure, ki tai khan job aru business te compete kuribole na paribo, aru culture bhi loss hoi jabo. Bishi saal para illegal immigrant khan, especially Bangladesh para, Nagaland te entry kori ase. Tai khan kam pani nimite ahi, aru mainly Dimapur nishina urban area te settle hoi. Dimapur te population structure te changes to clearly dekha jai. Border check bhal dhorika te na thaka, ILP regulation strict na thake, aru administration te corruption thaka karone, etu problem aste aste uthi jai ase. Etu illegal influx laga result sob jagah te dekha jai. Market aru construction site te, local manu khan nahoi kena bishi non Naga laborer aru business khan te dominate kuri ase, etu karone local manu khan ke kaam aru business laga opportunities bishi kom thake. Kunba case te illegal immigrant khan laga connection to crime, drug peddling aru human trafficking te bhi dekhi jai ase. Sob illegal manu etu biya rasta te involved nahoi, kintu illegal entry thakile, government para identify koribole aru monitor koribole difficult hoi jai. Culture opor bhi effect hoi ase. Nagaland laga tribal culture aru tradition to rich ase. Jodi outsider manu khan, alag language, religion aru custom loi aahi aru majority hoi jai, tate identity dilute hoi jabo. Diversity bhal ase, kintu jodi imbalance hoi, tate tension to automatic uthibo. Kintu, etu problem ke bhal para aru humanitarily handle koribo lage. Sob illegal migrant manu biya nahoi, bishi pak dhukiya ase, aru survival nimite kaam pisare kena ahi. Kintu problem hoise, ki kun-kun etu illegal influx para benefit pai ase; politician, contractor, businessman? Jodi etu issue ke khali political gain nimite use koribo, tate solution na pabo. State government para strict aru fair action lobole lage. First, sob illegal settler ke identify aru verify koribo lage. ILP ke sob district te apply koribo lage, aru strict implementation thakibo lage. Local police, intelligence agency ke strengthen koribo lage illegal entry rokhabo nimite. Central government aru neighboring state logot kaam kura bhi important ase. Public khan ke aware koribo lage, illegal settlement dekhi le report koribole. Village council, civil society, student group khan administration logot milikena eku logot kaam koribo lage. Nagaland laga identity, peace aru future etu issue te depend kore. Outsider khan ke hate na koribo lage, kintu rule follow koribole to sob manu nimite important ase. Jodi Nagaland ke protect koribo koile, tate united, lawful aru responsible niyom para approach kura bishi important ase.