Arunachal Pradesh laga Siang River te proposed 11,200 MW Siang Upper Multipurpose Project (SUMP) ke loi etiya dangor conflict cholise. Ek phale government national security, electricity generation aru flood control karone dam bonabole bisari ase. Dusra phale Adi community aru local manuh khan nijor ancestral land, culture aru environment protect koribole protest kori ase. Itu conflict khali ekta dam laga issue nohoi, kintu development aru indigenous manuh laga rights majot ekta dangor question hoise. Explained News
Siang River Adi community karone khali pani laga source nohoi. Tai khan itu river ke Ane Siang, mane Mother Siang kuina respect kore. Itu river logot tai khan laga farming, fishing, tradition aru identity juri ase. Proposed dam bonile bishi village pani nichete dubi jabo pare aru local families khan nijor ancestral land harabo pare. Compensation diya pora ghar bonabole paribo, kintu purana culture, sacred places aru generations pora thaka connection wapas anibole naparibo.
Government laga concern bhi ignore koribole napare. China Tibet te Yarlung Tsangpo River uporte 60,000 MW hydropower project develop kori ase. Itu karone India downstream water security aru sudden flood risk ke loi worried ase. Government laga hisab te Siang dam pani store kora, electricity generate kora aru flood manage kora te help koribo. Kintu national security laga naam te local manuh laga opinion ignore kora thik nohoi.
October 23 te Pasighat te anti-dam protest pichete violence hoise. NHPC office aru police vehicles te fire lagaise kuina report ahise. November 2 te 36-hour bandh bhi organize korise, aru Upper Siang te mobile internet suspend korise. Protest laga naam te violence acceptable nohoi, kintu peaceful protest kora manuh khan laga democratic rights bhi respect koribo lage. Police force aru arrest pora conflict solve nohoi, ulta government aru public majot mistrust bishi hoi jabo pare.
Siang Valley earthquake-prone Himalayan region te ase. Itu karone dangor dam laga environmental impact, landslide risk, biodiversity loss aru downstream water flow carefully study koribo lage. Independent scientific assessment public logot share kora important ase. Pre-Feasibility Report survey shuru kora age affected villages laga genuine consent aru meaningful consultation ensure koribo lage.
November 9 te Arunachal East MP Tapir Gao dam bonabo kuina strong statement dise. Itu pichete Adi Bane Kebang United clarification mangise, karon Chief Minister Pema Khandu age public laga wishes respect koribo kuina assurance dise. Enekua contradictory statements pora confusion aru mistrust aru bishi hoise.
Government development anibole bisarile transparency, public consultation aru accountability first priority hobo lage. Local manuh khan ke enemy hisab te nasai, decision-making process te equal importance dibole lage. Alternative projects aru environmental safeguards bhi seriously consider koribo lage.
Siang River laga future khali government laga decision nohoi. Itu river laga upor depend kora manuh khan laga future bhi ase. Development laga real meaning progress hobo lage, displacement aru fear nohoi. National security important ase, kintu indigenous rights aru environmental protection bhi equally important ase. Siang ke protect kora mane khali ekta river protect kora nohoi, ekta community laga history, identity aru future protect korise.






